عنوان مقاله:

نویسندگان:

مهدی زیبائی

مساله علوم انسانی و مبانی سه گانه هستی شناسی، معرفت شناسی و روش شناسی آن از جمله دغدغه های اصلی محسوب می گردد که از فردای پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 22 بهمن 1357، ذهن رهبران سیاسی این انقلاب را مشغول به خود نموده است. به طوری که رهبر فقید انقلاب همواره در سخنان خود تاکید بر علم مبتنی بر تهذیب و تقوا داشتند و از این منظر فاصله خود و نگرش مربوطه را با علوم انسانیِ به طور عمده اثبات گرایانه غربی مشخص نمودند. علیرغم گذشت بیش از 45 سال از پیروزی انقلاب اسلامی هنوز ساختار مشخص و مبتنی بر شاخصه های علمی معینی در خصوص علوم انسانی در ایران تعریف نشده است. در اینجا سوالی که مطرح می شود این است که علوم انسانی-ایرانی مطلوب باید از چه روش شناختی تبعیت کند. به نظر می رسد با توجه به دیدگاه های رهبران سیاسی و مراکز فرهنگی اصلی در ایران، علوم انسانی مطلوب و مورد انتظار مبتنی بر سه پایه هویتی ایرانی، دینی و جهانی است. در این بستر نگاه جزم انگارانه بر هر یک از این حوزه ها و و تاکید صرف بر آنها زمینه ساز انشعاب تحلیلی بین آنها و در نهایت عدم موفقیت در تشکیل یک علوم انسانی- ایرانی جهانشمول در دنیای پیچیده کنونی خواهد بود. به عبارت دیگر، برای ایجاد یک علوم انسانی-ایرانی موفق و تاثیرگذار به مانند سرشت متکثر هویتی کشور نیاز به یک تکثر و عبور از ملی گرایی روش شناختی است. در این نوشتار سعی خواهد شد در چارچوب روش متقاطع استقرا-قیاس (اتصال دو سطح تحلیل خرد و کلان) نسبت به تبیین بهتر موضوع اقدام گردد.

علوم انسانی-ایرانی، هویت، دین، روش شناختی، ملی گرایی

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
زیبائی، مهدی، 1404، علوم انسانی-ایرانی: عبور از ملی گرایی روش شناختی، دومین همایش بین‌المللی هویت ایرانیان، https://conf.shirazu.ac.ir/fa/archive_index.php?c=HN-iranian2&aid=1509153